تقریباً ۸۰٪ از کودکان بین ۶ تا ۱۲ ماهگی اولین دندان شیری خود را درمیآورند. دندان درآوردن کودک فرآیندی طبیعی است؛ اما در صورت بیخوابی و بیقراری کودک، این فرآیند موجب نگرانی والدین میشود. شناخت علائم و مراقبتهای مناسب میتواند این مرحله را برای کودک و والدین آسانتر کند.
در این مقاله، علائم دندان درآوردن کودک، سن و مراحل رویش دندانها، روشهای کاهش درد و اشتباهات رایج والدین را بررسی میکنیم تا این مرحله حساس را با آرامش و آگاهی پشت سر بگذارید.
علائم دندان درآوردن کودک
حدود ۳۰٪ از کودکان حین دندان درآوردن تنها کمی تحریک یا تورم لثه تجربه میکنند و برخی حتی هیچ نشانهای ندارند . در ادامه به رایجترین و واضحترین علائم دندان درآوردن کودکان میپردازیم.
افزایش بزاق
بیشتر کودکان هنگام رویش دندان، بزاق بیشتری تولید میکنند. این افزایش بزاق ممکن است باعث خیس شدن لباس یا دستهای کودک شود. بزاق اضافی همچنین میتواند باعث سوزش خفیف پوست اطراف دهان شود، بنابراین مراقبت بیشتر و تمیز کردن مرتب لباسها و پوست صورت کودک در این دوره توصیه میشود.
بیقراری و بیخوابی
فشار و حساسیت لثهها میتواند باعث بیقراری کودک شود. بسیاری از کودکان در این دوره کمتر میخوابند یا خوابهای کوتاه و پراکنده دارند. والدین میتوانند با روشهای آرامبخش مانند ماساژ لثه یا فراهم کردن محیط آرام، به بهبود خواب فرزند خود کمک کنند.
حساسیت لثه و گاز گرفتن
کودک ممکن است برای کاهش درد لثه، اشیاء یا اسباببازیهای مناسب را بجود. این رفتار طبیعی است و نشاندهنده تلاش کودک برای تسکین ناراحتی است. استفاده از حلقههای دندانی خنک یا تکههای نرم و سرد غذا میتواند این روند را راحتتر کند.
خارش و قرمزی لثه
لثههای کودک ممکن است متورم و قرمز شوند و کودک آنها را لمس کند یا گاز بگیرد. این خارش و التهاب معمولاً کوتاهمدت است و بخشی طبیعی از فرآیند دندان درآوردن کودک محسوب میشود. مراقبت بهداشتی و ماساژ ملایم لثه میتواند علائم را کاهش دهد.
مراحل و سن دندان درآوردن کودک
اولین دندانهای کودک معمولاً دندانهای جلوی پایین (اینسایزرهای مرکزی پایین) هستند و بین ۶ تا ۱۰ ماهگی میرویند. سپس دندانهای جلوی بالا و بعد دندانهای کناری رشد میکنند.
هر کودک روند متفاوتی دارد؛ برخی زودتر و برخی دیرتر دندان درمیآورند. فقط در صورتی که کودک بعد از ۱۸ ماهگی هنوز اولین دندانش را در نیاورده باشد، مراجعه به دندانپزشک توصیه میشود.
راهکارهای مراقبت و تسکین درد دندان درآوردن کودک
دندان درآوردن مرحلهای حساس و گاهی چالشبرانگیز در رشد کودک است که میتواند باعث ناراحتی و بیقراری شود. با درک درست از این فرایند و استفاده از روشهای ایمن، والدین میتوانند تجربهای آرامتر برای کودک فراهم کنند و همزمان سلامت دهان و دندان او را تضمین کنند.
تمرکز بر مراقبتهای ساده و عملی، نه تنها ناراحتی کودک را کاهش میدهد، بلکه او را با عادتهای بهداشتی سالم آشنا میکند و پایهای محکم برای رشد سالم دندانها ایجاد میکند. در ادامه راهکارهای ایمن و موثر برای کاهش ناراحتی کودک حین دندان درآوردن را مرور میکنیم.
ماساژ لثه با انگشت تمیز یا حوله مرطوب
فشار ملایم لثه با انگشت تمیز یا حوله مرطوب میتواند درد و ناراحتی کودک را کاهش دهد. این روش باعث تحریک خونرسانی به لثهها و تسکین التهاب میشود. بهتر است ماساژ به آرامی و چند بار در طول روز انجام شود تا کودک راحتتر باشد.
حلقههای دندانی سرد
قرار دادن حلقه دندانی در یخچال (نه فریزر) باعث کاهش تورم و آرامش لثه میشود. سرمای ملایم فشار لثهها را کم میکند و کودک احساس راحتی بیشتری خواهد داشت. استفاده از حلقه دندانی هنگام بیقراری یا قبل از خواب میتواند موثر باشد.
غذای مقوی برای دندان درآوردن کودک
اگر کودک غذاهای جامد مصرف میکند، خوراکیهای نرم و سرد مانند میوههای خنک یا پورههای سرد میتوانند درد لثه را کاهش دهند. این خوراکیها باعث آرامش موقت لثهها میشوند و تجربه دندان درآوردن کودک را برای کودک راحتتر میکنند. از غذاهای سفت یا شیرین در این دوره بهتر است اجتناب شود.
تمیز کردن لثه و دندان تازه درآمده
حتی قبل از درآمدن دندانها، تمیز کردن لثهها با یک گاز نرم یا مسواک مخصوص کودک توصیه میشود. پس از رویش دندان، مسواک زدن ملایم با مسواک نرم کمک به جلوگیری از پوسیدگی اولیه میکند. این کار علاوه بر بهداشت، کودک را با عادت سالم دهان و دندان آشنا میکند.
مطالعات توصیه میکنند که استفاده از داروهای مسکن بدون تجویز پزشک محدود باشد و تنها در موارد نیاز شدید استفاده شود .
اشتباهات رایج والدین حین دندان درآوردن کودک
یکی از اشتباهات رایج والدین، دادن غذاهای شیرین یا آبنبات به کودک برای آرام کردن لثههای دردناک است، زیرا این کار خطر پوسیدگی دندان را افزایش میدهد. همچنین بسیاری از والدین به تمیز کردن لثهها و دندانهای تازه درآمده توجه کافی ندارند، در حالی که حتی قبل از رویش دندانها، تمیز کردن لثهها با پارچه نرم یا مسواک مخصوص کودک توصیه میشود. نگرانی بیش از حد نیز رایج است؛ والدین با مشاهده بزاق زیاد یا بیخوابی کودک نگران میشوند، اما این علائم معمولاً بخشی طبیعی از فرآیند دندان درآوردن کودک هستند. آشنایی با این نکات علمی به والدین کمک میکند تا اضطراب خود را کاهش دهند و مراقبت صحیح و ایمنی از کودک داشته باشند.
مشاوره در دندانپزشکی گیشا
برای والدینی که میخواهند با اطمینان از سلامت دندان کودک خود مطمئن شوند، مشاوره تخصصی با دندانپزشک کودک میتواند راهگشا باشد. متخصصان ما در مرکز دندانپزشکی گیشا آرام دنتال آمادهاند تا شما را در این مرحله حساس همراهی کنند. برای هماهنگی تایم مشاوره رایگان با ما در تماس باشید.
