حدود ۳۶٪ از کودکان حداقل یکبار درد دندان را تجربه کردهاند. درد دندان کودکان معمولاً ناشی از پوسیدگی، عفونت یا آسیب دندان است و میتواند باعث اختلال خواب، کاهش اشتها و تغییر رفتار شود. بیشتر والدین نمیدانند که حتی درد کوتاهمدت میتواند به عفونتهای جدی یا مشکلات تغذیهای منجر شود. در ادامه پس از آشنایی با علائم و نشانههای دندان درد کودکان، بررسی میکنیم که چگونه میتوان برای درمان دندان درد کودکان در خانه یا به صورت تخصصی اقذام کرد و جلوی پیامدهای جدی را گرفت.
3 علت درد دندان کودکان
درد دندان کودکان مثل هر درد دیگری نشانهی یک فرایند در حال اتفاق در دهان و دندان است. اگر این درد را فقط «بیدلیل» تصور کنیم، ممکن است مسیر تشخیص و درمان مناسب را از دست بدهیم. بسیاری از والدین تصور میکنند درد دائماً بهخاطر خودش است، اما در واقع معمولاً یک علت زمینهای دارد و شناخت دقیق آن به شما کمک میکند بهترین واکنش را انتخاب کنید.
علت اصلی درد دندان کودکان معمولاً التهاب یا عفونت درون ساختار دندان یا بافتهای اطراف آن است. این التهاب زمانی ایجاد میشود که باکتریها به مینای دندان نفوذ میکنند و باعث تحریک اعصاب دندان میشوند. در ادامه مهمترین عوامل را بررسی میکنیم.
1- پوسیدگی دندان
شاخصترین علت درد دندان کودکان پوسیدگی است. باکتریها از قند و نشاسته موجود در غذاها تغذیه کرده و اسید تولید میکنند که مینای دندان را تجزیه میکند. اگر این پوسیدگی درمان نشود، میتواند به پالپ دندان نفوذ کند و درد شدید ایجاد کند.
2- عفونت لثه یا بافتهای اطراف دندان
عفونتهای لثه وقتی اتفاق میافتد که پلاک باکتریایی روی لثه تجمع یابد و باعث التهاب و حساسیت شود. این التهاب میتواند به بافتهای نزدیک دندان گسترش یافته و درد دندان کودکان را افزایش دهد، بهخصوص هنگام غذا خوردن.
3- آسیب یا ضربه به دندان
گاهی دندان کودک بهدلیل افتادن، ضربه یا جویدن روی جسم سفت آسیب میبیند. حتی اگر ترک قابل مشاهده نباشد، فشارهای واردشده میتواند باعث التهاب عصبی داخلی دندان شود و درد ایجاد کند. شناخت این علل به شما کمک میکند بفهمید درد دندان کودکان همیشه فقط یک شکایت زودگذر نیست و نیاز به توجه دارد، بهخصوص اگر بیش از یک یا دو روز ادامه پیدا کند.
نشانهها و علائم درد دندان کودکان
قبل از اینکه به درمان برسیم، باید بدانیم چه زمانی درد دندان کودکان به موضوعی جدی تبدیل میشود. بسیار مهم است که والدین بتوانند علائم را بهطور دقیق تشخیص دهند چون کودکان اغلب نمیتوانند درد را واضح توصیف کنند یا محل دقیق آن را نشان دهند.
نشانههای درد دندان کودکان میتواند کاملاً واضح و فیزیکی باشد، مثل درد مداوم یا حساسیت هنگام غذا خوردن، یا ممکن است بهصورت تغییر رفتار ظاهر شود، مانند بدخوابی یا بیقراری. این علائم راهنمای خوبی هستند که نشان میدهند درد فقط «تجربهی لحظهای» نیست بلکه یک مشکل واقعی است.
1- درد مداوم و حساسیت به لمس یا دما
بیشترین علامت مشخص درد دندان کودکان، درد ثابت و تیز است که با لمس، جویدن یا خوردن غذاهای سرد و گرم بدتر میشود. وقتی اعصاب داخل دندان تحریک میشود، این نوع درد شدید و قابلتوجه خواهد بود.
2- تورم یا درد در اطراف لثه
گاهی اوقات درد دندان کودکان فقط در خود دندان نیست، بلکه بافتهای اطراف لثه دردناک، قرمز یا متورم میشوند. این حالت میتواند نشاندهندهی التهاب لثه یا عفونت باشد.
3- تغییرات رفتاری و اختلال در خواب یا غذا خوردن
کودکی که قبل از خوابیدن آرام بوده است، اگر در دهانش درد داشته باشد ممکن است بیقرار شود یا از خوردن غذاها سرباز بزند، بهخصوص غذاهای سفت یا چسبناک. همچنین ممکن است هنگام غذا خوردن کمتر غذا بخورد یا مدام از درد شکایت کند. این علائم را جدی بگیرید؛ چون درد دندان کودکان میتواند کیفیت خواب، اشتها و حتی خلقوخوی کلی کودک را تحت تأثیر قرار دهد.
مقاله پیشنهادی برای مطالعه: دندانپزشکی کودکان و اطفال در گیشا
درمان درد دندان کودکان
وقتی درد دندان کودکان رخ میدهد، اولین سؤال والدین معمولاً این است: «چه کاری باید انجام دهم؟» پاسخ دقیق به این سؤال بستگی به علت درد دارد، اما اصول کلی مراقبت از درد دندان کودکان را میتوان به دو بخش تقسیم کرد: مراقبتهای فوری در خانه و درمانهای تخصصی دندانپزشکی.
مراقبتهای خانگی و درمان دندان درد کودکان در خانه
اگر درد کودک نسبتاً ملایم است و بلافاصله به دندانپزشک دسترسی ندارید، چند کار ساده میتواند کمککننده باشد:
شستوشوی دهان با آب گرم یا آب نمک گرم: این کار میتواند باکتریهای زائد را پاک کند، التهاب را کاهش دهد و احساس ناراحتی را کمتر کند.
کمپرس سرد: قرار دادن ملایم کمپرس سرد بیرون گونه در ناحیه دردناک میتواند التهاب پوست و درد را کاهش دهد.
مسکنهای مناسب سن: در صورت لزوم، داروهای ضد درد مخصوص کودکان با دوز مناسب میتوانند به کاهش درد دندان کودکان کمک کنند، اما حتماً پیش از مصرف با دندانپزشک مشورت کنید. این تدابیر موقتی هستند و فقط درد را کنترل میکنند، نه علت آن را درمان میکنند.
درمان تخصصی دندان درد کودکان
اگر درد شدید، مداوم یا با تورم همراه باشد، مراجعه به دندانپزشک ضروری است. درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
ترمیم پوسیدگی (فیلینگ): اگر پوسیدگی علت درد باشد، برداشتن بخش خراب و ترمیم دندان میتواند درد را از بین ببرد.
درمان کانال ریشه یا پالپوتومی: اگر عفونت به قسمت داخلی دندان رسیده باشد، درمان تخصصی برای حفظ دندان یا حذف بخش عفونی ضروری است.
کشیدن دندان: در مواردی که دندان قابل نگهداری نیست، کشیدن آن بهترین گزینه است.
عملکرد سریع و مشاوره بهموقع با دندانپزشک باعث میشود درد دندان کودکان کمتر طول بکشد و از عوارض بعدی جلوگیری شود.
درد دندان کودکان را جدی بگیرید!
نادیده گرفتن درد دندان کودکان میتواند پیامدهای جدیتری در آینده داشته باشد. وقتی درد و عفونت درمان نمیشوند، نه تنها کیفیت زندگی کودک کاهش مییابد، بلکه احتمال بروز مشکلات پیچیدهتر نیز افزایش مییابد.
گسترش عفونت: عفونت دندان میتواند به بافتهای اطراف یا حتی به جریان خون گسترش یابد و مشکلات جدیتری ایجاد کند.
تأثیر بر تغذیه و رشد: درد دندان کودکان میتواند باعث بیاشتهایی، ضعف در تغذیه و کاهش وزن شود، چون کودک از جویدن غذاها اجتناب میکند.
تأثیر بر کیفیت خواب و رفتار: درد شبانه میتواند باعث اختلال در خواب شود و در نتیجه کودک در طول روز خسته و بیحوصله باشد.
در نتیجه، رسیدگی به درد دندان کودکان فقط تسکین لحظهای نیست؛ این یک سرمایهگذاری در سلامت کلی و آیندهی او است.
برای مشاوره رایگان با متخصصان مرکز دندانپزشکی گیشا آرام دنتال و درمان دندان درد فرزندانتان با ما در ارتباط باشید.
